Arewa A Yau

  July 2011 Ina zaton idan nayi ta mahaukaci na ce duk duniya babu wata kasa ko al’umma wadda bata dauki ran dan adam bakin komai ba kamar Nigeria za’a iya yarda da ni ko da ban bada wata hujja ba. Amma dai ya kamata komai zaka fada ka kawo hujjoji. A tunani na, babban dalilin da ya sa kasar nan take cikin bala’in da take ciki shine jinin mutane da ake zubdawa ba tare da cewa yan kasar ko hukumominta su damu ba. Duk wata alumma da ta san abinda ta ke yi hatta dabbobi tana tashi tsayin daka wajen ganin ta kare rayukansu. Amma mu a Nigeria babu wani rai da yake da cikakken tsaro kuma idan aka kashe shi an kashe banza ko wanene don babu abinda za’a yi. Kwarai kuwa domin a kasar nan ne a bainar jama’a aka yi sanadiyar daya daga cikin gwarazan yan siyasa da basa tsoron kowa, wato Chuba Okadigbo amma babu abinda aka yi. Sannan an kashe ministan shari’a, Bola Ige kuma wanda ake zargi da hannu,Omisore, yana kurkuku an zabe shi zuwa majilisar dattawa. Don Allaha wace kasar duniya ce za’a za...

A cikin zamaninmu ba'a yi irinsa ba kuma da wuya a sake samun kamarsa. Mutane mafiya daraja sune wadanda Allah ya ce mana Q3:169 "Ka da ka yi zaton wadanda aka kashe (ko suka mutu) a cikin hanyar Allah matattu ne, a'a rayayyu ne su, a wurin ubangijinsu" Nayi imani cewa Malam Auwalu Abubakar Nagwaggo wanda aka fi sani da JAZALLAH, na cikin wadannan zababbu domin yayi shahada idan muka dubi yanayin mutuwarsa da abinda ya biyo bayan rasuwarsa. A ranar alhamis, sauran kwana guda ya koma ga mahaliccinsa, bayan sun idar da sallar la'asar shi da dalibansa da wani bakonsa sai yace da wannan malami bakon ya fassara masa mafarkin da yayi jiya. A cikin mafarkin wani dalibinsa ya kawo masa goruba amma danya, sai yace da dalibin nasa "ka rasa abinda zaka bani sai goruba, kuma danya?" sai almajirin na sa ya ce "Malam ai wannan gorubar ba irin wadda ka sani ba ce" ya ce "To wacce iri ce?" Sai ya ce masa "Wannan gorubar ta gidan aljanna ...

Arewacin Najeriya, duk da kasancewar Allah ya albarkace mu da dimbin arzikin kasa, ma’adinai da yawan al’umma, bai hana mu zama yanki mafi talauci, jahilci da rashin tsaro a duniya ba, sakamakon gadon da muka samu ta hanyar mulkin mallaka da bautarwar shugabanni. Cikin shekaru uku, tsakanin 1900-1903,   Lord Luggard tare da sojojinsa na yammacin Afirka sun murkushe masarautun arewa daya bayan daya har zuwa lokacin da Captain Moorland ya ci Kano a shekarar 1903 kuma turawa su ka kafa mulkin mallaka a fadin Najeriya. Ana samun wannan nasara sai Lugard ya sanarwa da iyayen gidansa fitar da tsarin mulkin mallaka irin wanda ya gani a India na mallakar kasa ta hanyar sarakunanta, maimakon mulkar ta kai tsaye. Don haka a arewa sun yanke shawarar ilimintar da yayan sarakuna da na kusa da su domin su ne za su ci gaba da daukar ragamar mulki sakamakon tsoron ilimintar da dukkan talakawa domin kada su sami kalubale irin wanda su ka samu a kasashen Egypt da India inda yan kasa su ka waye kum...

Yau kimanin watanni takwas kenan (wato tun January 2019) da shugaba Buhari ya kaddamar da tashar jirgin ruwa ta Baro. Wannan tasha ta samo asali tun lokacin turawan mulkin mallaka da su ka zabi garin Baro ya zama tashar jirgi saboda kasancewar ta a tsawon kilomita 650km tun daga bakin teku a kan kogin Kwara, ba wajen da ke da gabar ruwa mai tsandauri da zata iya jurar shige da fice na jirage da sauke kaya kamar ta Baro ba. Tun a shekarar 1911, lokacin turawa aka hada garin Baro da layin jirgin kasa wanda ya taso daga Kano domin jigilar kayayyaki, musammam amfani gona na auduga da gyada a wancan lokaci. Amma saboda rashin tsari da hangen nesa irin namu ya kasance sannu a hankali sakamakon daina noman gyada da auduga a arewa, sai a ka yi watsi da wannan layi na dogo, kuma ita ma tashar ta mace murus. Wannan tasha ta Baro ta na da alaka da shugaba Buhari kasancewar a lokacin da ya ke rike da hukumar PTF su ne suka tsara yadda za’a sake gina wannan tasha ta zama ta zamani. Gwamnatoci a b...

A makon da ya gabata hoton wata budurwa mai siyar da Awara a bakin titi a cikin birnin Kano wadda ke suyar awararta sannan ta na rike da littafi ta na karatu, ya karade shafin facebook tare da tofa albarkacin bakin mutane da dama. Cikin irin martini da wasu su ka bayar na cewa ba wani abin birgewa a cikin lamarin, saboda littafin soyayyar hausa ta ke karantawa ya ja hankali na wajen yin wannan mukala domin kore irin wannan tunani. Zan bada misalai da abubuwa da suka shafi rayuwata a matsayin hujja. Na farko dai tun ina dan karami aka kaimu makarantar kwana ta firamare a garin Roni, daya daga cikin kwaya biyu kacal da ake da su a wancan lokaci a fadin arewacin Najeriya. A wannan makaranta na fara karatun littafan hausa irinsu Magana Jari ce, Dare dubu da daya, Gandoki, Iliya Dan Mai Karfi da sauransu. Wannan ya bani damar gogewa wajen iya karatu da kuma sabo da shi. Wani malaminmu inyamiri Mr. Ameachi ya hada gasar karatun hausa wadda na lashe kuma aka bani sulai bakwai, kudaden farko a...

Sama da shekaru hamsin, Shugaba Buhari ya gina sunansa a matasayin wanda ke kyamatar cin hanci da rashawa, dalilin da ya sa talakawa ke goyon bayansa a ko’ina. Babu wani shugaba a tarihin Nigeria da ya taba samun tsagwaron soyayya irin wadda Buhari ya samu. Zan iya cewa cikin jerin shugabanni a kasashen duniya da ke raye a yau, babu wanda zai iya hada kafada da Buhari wajen irin soyayya da talakawansa ke nuna masa. Hakan ya fito kururu idan mu ka yi la’akari da irin tarbar da ya rika samu a jihohin Nigeria lokacin yakin neman zabe na 2015 da na 2019. Kafin mu iya amsa tambayar da wannan mukala ta jeho, dole sai mun yi waiwaye cikin shekaru hudun da su ka gabata na mulkin Buhari. A bayyane ya ke cewa daga zuwansa ya yi kokarin hade duk asusuwan gwamnatin tarayya zuwa asusu guda (TSA) abinda ya rage zurarewar kudade daga lalitar gwamnati. Sannan hukumar yaki da cin hanci da rashawa ta dauko tsoffi tare da bude sabbin shari’o’i na manya a kasar duk da cewa kawo yanzu ko guda ba ta iya cim...

Ranar 3 ga watan Nuwamba shugaba Buhari ya jaddada kudurin tsawaita rufe kan iyakokin Nigeria har zuwa karshen watan Janairu bayan kimanin watanni biyu da bodojin kasar su ka kasance a rufe. Hakika rufe kan iyakoki ya jawo cece-kuce da mabanbantan ra’ayoyi tsakanin masu goyon bayan hakan da masu adawa da shirin. Duk wani tsari a duniya, na daidaikun mutane ko na jama’a idan aka yi nazarinsa sai an tarar da illoli da alfanun wannan abu, sai dai a kullum yin adalci shine aza sikeli domin tantancewa tsakanin illa da amfani wane ne ya fi rinjaye. Ko a addinance mun ga yadda Allah ke sanar da mu cewa ko a lahira sikeli zai aza mana domin tantance mutanen kirki da na banza. Don haka wajibinmu ne a koda yaushe zamu yanke wani hukunci idan dai har muna son yin adalci mu azawa abin sikeli. Hakika rufe iyakokin Nigeria ya jefa miliyoyin mutane, ba ma a nan kasar ba har makwabtan kasashe irinsu Benin, Niger, Ivory Coast da Ghana da ma wadanda su ke wata uwa duniya kamar su Indonesia da Malaysia d...